سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

562

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

علاقه داشت ، چنان‌كه در ابتداى جوانى مديريت مجلهء « ناظم الهند » را برعهده گرفت و در اين مجلهء نيمه مذهبى و ادبى لاهور دورهء كارآموزى را سپرى كرد . وى در سال 1912 ماهنامهء « البرهان » را منتشر ساخت كه تا مدت سى و پنج سال به عنوان مجلهء علمى به شمار مىرفت ، مولانا محمد سبطين از قلم و زبان و حافظهء خدادادى برخوردار بود و همين صفات سبب شهرت او شد . او يكى از شاگردان خاص مولانا عبد العلى هروى تهرانى به شمار مىآمد . مولانا عبد العلى هروى فيلسوف و عالم قرآن مجيد بود . سخنرانيهاى وى ( هروى ) به صورت مقاله ، ترجمه چاپ مىشد ، چرا كه در علوم معقول و فلسفهء اسلامى تبحر داشت و سخنرانيها و نوشته‌هاى استدلالى او موجب اعجاب علماى عصر خويش بود و هركس سخنان او را مىشنيد تحت تأثير قرار مىگرفت . وى در پنجاب خدمات شايسته‌اى براى اسلام و تشيع انجام داد و رفتار و حسن اخلاق و شوكت و عظمت او موجبات گرايش مردم را فراهم مىساخت . وى قبل از تأسيس پاكستان براى زيارت مشاهد مقدسه به عراق رفت و در 19 رمضان 1366 ه ق / 7 اوت 1947 م در كربلاى معلا درگذشت و در رواق حضرت سيد الشهداء عليه السّلام به خاك سپرده شد . كتابخانهء با ارزش و تصانيف خطى او در جنگ هندو و مسلمان از بين رفت و فرزندانش با ترك و بر جاى گذاشتن مواريث پدر به پاكستان آمدند ، هم‌اكنون چهار پسر و سه دختر مولانا در پاكستان زندگى مىكنند . تصانيف او عبارتند از : پيغام توحيد ؛ ( تعليمات دينى براى كودكان ) ؛ نماز اسلامى ؛ خلافت الهيه ، ( سه جلد ) ؛ مصحف ناطق ( سه جلد ) ؛ ترجمهء كوكب درّى با مقدمه و خاتمه ؛ ميزان الحق ؛ صراط السوى فى احوال المهدى ؛ ترتيب مجالس علامه هروى به نام مواعظ حسنه ؛ علاوه بر اين كتابهاى چاپى ، صدها مقالهء او در ماهنامهء « البرهان » و مجلات ديگر به چاپ رسيده و ساير تأليفات او از بين رفته است . محمد سجاد بنارسى 1280 ه ق / 1863 م 1348 ه ق / 1929 م مولانا محمد سجاد بن مولانا على جواد زنگىپورى ، از لحاظ علم و تقوا فردى بسيار معروف بود . وى بعد از تحصيل علم سلسله درس و تدريس را در مدرسهء جواديه بنارس آغاز كرد و در اين مركز شرك ، شمع توحيد را تا مدتها روشن نگهداشت به‌طورى كه هندو و مسلمان